Таямніца Полацкага Фаўста і куфар казак: прапануем 5 цікавых кніг на вясну

"Разам! Вялікая Перамога! = Вместе! Великая Победа!" - сапраўдная візуальная хроніка, якая захавала памяць пра барацьбу савецкага народа супраць нацысцкіх захопнікаў на беларускай зямлі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

Багата ілюстраваная кніга пагружае чытача ў страшныя рэаліі тых часоў, расказваючы пра гераізм і стойкасць звычайных салдат, чыя мужнасць набліжала доўгачаканы дзень Перамогі. Акрамя гістарычных фактаў, тут змешчаны лірычныя творы паэтаў, якія былі сведкамі і ўдзельнікамі падзей ваеннага ліхалецця.
Сярод тых, хто абараняў і вызваляў Беларусь, - вядомыя пісьменнікі Канстанцін Сіманаў, Аляксандр Твардоўскі, Аляксей Суркоў, Яўген Вераб’ёў, Анатоль Ананьеў. Іх словы, як і радкі рускага паэта Барыса Блантэра, які добраахвотна пайшоў на фронт адразу пасля школы і прайшоў праз усе жахі вайны, адлюстроўваюць незвычайную сілу духу: "Выжыла нас толькі тры працэнты: / тры салдаты з кожных ста. / У шынель адзетыя легенды <…> Мы прайшлі праз зубаград густы шрапнелі, / праз агонь пякельны і праз смерць… / Як мы выжылі, / як ацалелі, / гэта / немагчыма / зразумець".

Шматлікія старонкі кнігі расказваюць пра лёсы абаронцаў Брэсцкай крэпасці, беларускіх партызан розных нацыянальнасцей: калмыка Міхаіла Хонінава, татарына Закі Нуры, казаха Адзія Шарыпава, а таксама военачальнікаў і радавых чырвонаармейцаў, якія вызвалялі Беларусь. Асаблівае хваляванне выклікаюць успаміны пра гераічную абарону Магілёва на Буйніцкім полі і пра камандзіра 388-га стралковага палка Сямёна Фёдаравіча Куцепава.

Выданне - сапраўдная мастацка-дакументальная біяграфія дружбы і гераізму. Яно нагадвае нашчадкам пераможцаў і ўсяму свету, што націск фашысцкіх захопнікаў быў вытрыманы дзякуючы адзінству і агульнай мэце. Лічу, што гэта кніга, выдадзеная пры падтрымцы Міністэрства інфармацыі масавым тыражом у 5000 экзэмпляраў, павінна абавязкова быць у кожнай школе, навучальнай установе і бібліятэцы краіны.

З нагоды 135-годдзя з дня нараджэння Максіма Багдановіча, якое Беларусь будзе адзначаць у снежні, выйшла ў свет новая кніга яго твораў пад назвай "Паэзія". Зборнік запрашае чытача паглыбіцца ў свет таленавітай паэзіі і адкрыць для сябе шчырыя думкі і пачуцці выдатнага творцы.
Акрамя выбраных вершаў, у кнігу ўвайшлі фрагменты празаічнай спадчыны Максіма Багдановіча. Гэта выданне дазволіць кожнаму чытачу адчуць асалоду ад пранікнёнага слова аўтара і ўсвядоміць сваю сувязь з роднай культурай. Важна не спяшацца, а павольна гартаць старонкі, адкрываючы для сябе паэзію вялікага майстра, асэнсоўваючы глыбіню яго думак і слоў. Нават болей як праз стагоддзе вершы Максіма Багдановіча працягваюць зачароўваць.

Празаіка, паэта і публіцыста Людмілу Рублеўскую цікаўнаму чытачу наўрад ці трэба прадстаўляць. Лаўрэат Нацыянальнай літаратурнай прэміі, яна з’яўляецца аўтарам многіх гістарычных раманаў і аповесцей. Яе творы перакладзены на рускую і іншыя мовы народаў свету. Новая кніга "Запавет Фаўста", у якую ўвайшлі аднайменны раман і аповесць "Дыханне попелу", захоплівае ўвагу чытача ўжо з першых старонак.
Адной з ключавых тэм рамана з'яўляецца адказнасць навукоўца ці вынаходніка за свае адкрыцці і іх наступствы, якія часам могуць быць згубнымі для ўсяго чалавецтва. Таямніца Полацкага Фаўста, звязаная з сакрэтам алхімічнага золата, прывяла да гібелі многіх людзей. Магчыма, і сённяшнія фаўсты, якія, у адрозненне ад герояў рамана, не маюць маральных абмежаванняў, спрычыніліся да катастроф нашага часу. "Запавет Фаўста" становіцца не толькі гістарычным раманам, а своеасаблівым люстэркам, у якім адлюстроўваюцца вечныя праблемы чалавечага быцця.

Ужо даўно літаратары звяртаюцца да народных казак, надаючы ім новае гучанне. Гэта распаўсюджаная практыка як у сусветнай, так і ў беларускай літаратуры.

Сёння хачу расказаць пра Андрэя Дарожкіна, бібліятэкара з Гродна. Ён аўтар шматлікіх навуковых прац, прысвечаных беларускай культуры. Акрамя таго, Андрэй піша вершы і апавяданні. Нядаўна часопіс "Нёман" апублікаваў яго кінааповесць, якая зацікавіла чытачоў сваёй незвычайнай тэмай: "Дзе бачыў зоркі Багдановіч? Ці лятаў па небу Шагал?"
І вось выйшла першая самастойная кніга Андрэя Дарожкіна - "Куфар патрэбных казак". Зборнік змяшчае чатыры арыгінальныя гісторыі. Яны напісаны ў стылі народных казак. Аўтар ставіць перад сабой важныя задачы: захаваць духоўныя каштоўнасці беларусаў, прапагандаваць здаровы лад жыцця, дапамагчы маладым чытачам стаць гарманічнымі асобамі і прапанаваць ім прыдатныя мадэлі паводзін у сучасным свеце.

Рэкамендую кнігу не толькі юным чытачам, але і настаўнікам, педагогам, якія працуюць у сферы дадатковай адукацыі.

Цікавая кніжка тэатразнаўцы, празаіка і публіцыста Алены Мальчэўскай "10 пытанняў пра тэатр" стала часткай маштабнага праекта "100 пытанняў пра Беларусь". Гэта сапраўднае падарожжа ў чароўны тэатральны свет.

Чаму ж людзі так любяць тэатр? Што хаваецца за кулісамі, у "кішэні" сцэны? Хто з актрыс упісаў сваё імя залатымі літарамі ў гісторыю беларускага тэатра? Алена Мальчэўская дае вычарпальныя адказы на гэтыя і многія іншыя пытанні.
Але кніга не толькі пра тэорыю. Аўтарка прапануе чытачам заданні, выконваючы якія, можна не толькі паставіць невялікі спектакль, але і значна пашырыць свае веды і стаць больш дасведчаным гледачом. Кніга Алены Мальчэўскай "10 пытанняў пра тэатр" - цудоўная магчымасць пазнаёміцца з тэатрам зблізку, зразумець яго прыгажосць і глыбіню, адкрыць для сябе новыя грані гэтага непаўторнага мастацтва.

Варта адзначыць, што серыя "10 пытанняў" ужо падарыла шэраг цікавых кніг для малодшых школьнікаў: "10 пытанняў пра беларускія гарады і вёскі", "10 пытанняў пра беларускія рэкі і азёры", "10 пытанняў пра звяроў", "10 пытанняў пра расліны" і "10 пытанняў пра птушак". Сярод аўтараў гэтых пазнавальных кніг - Алесь Бадак і Вольга Рацэвіч.

| Алесь Карлюкевіч для часопіса "Беларуская думка".

Чытайце таксама:
"Пачынаецца ўсё з любві". На якія кніжныя навінкі варта звярнуць увагу?
Шчыра і рамантычна: разважаем пра новы раман-эсэ Навума Гальпяровіча "Чырвоны мост"
Хочаце даведацца пра беларускае радыё ці падарожжы пісьменнікаў? Вось што варта пачытаць